Równowaga płci w zarządach i radach nadzorczych. Nowe obowiązki spółek giełdowych 

30 lipca 2026 r. Prezydent podpisał ustawę wprowadzającą nowe zasady zapewniania równowagi płci w zarządach i radach nadzorczych spółek giełdowych. Regulacja nakłada na objęte nią podmioty obowiązek przyjęcia polityki równowagi płci, zmiany zasad wyboru członków organów oraz corocznego raportowania podejmowanych działań. Sprawdź nowe obowiązki, terminy, zasady rekrutacji do władz spółek i wysokość kar nakładanych przez KNF. 

Zgodnie z informacją z Kancelarii Prezydenta ustawa zostanie skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli następczej.  

Czy nowe przepisy o równowadze płci obejmą wszystkie spółki giełdowe? 

Nowe obowiązki będą dotyczyć spółek z siedzibą w Polsce, których co najmniej jedna akcja została dopuszczona do obrotu na rynku regulowanym w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej. 

Z zakresu ustawy wyłączono mikroprzedsiębiorców oraz małe i średnie przedsiębiorstwa w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Oznacza to, że regulacja będzie miała zastosowanie do spółek giełdowych, a nie do wszystkich przedsiębiorców działających w formie spółki akcyjnej. 

Na czym będzie polegał obowiązek zapewnienia równowagi płci? 

Spółki objęte ustawą będą zobowiązane do zapewnienia odpowiedniego udziału osób należących do płci niedostatecznie reprezentowanej w: 

• zarządzie, 

• radzie nadzorczej, 

• radzie administrującej spółki europejskiej działającej w systemie monistycznym. 

Wymóg zostanie uznany za spełniony, gdy osoby należące do płci niedostatecznie reprezentowanej będą zajmowały liczbę stanowisk najbardziej zbliżoną do 33% wszystkich stanowisk w organach spółki. Przedstawiciele tej płci powinni być obecni w każdym z organów spółki. 

Za płeć niedostatecznie reprezentowaną uznawana będzie płeć, której przedstawiciele zajmują nie więcej niż 49% wszystkich stanowisk w organach danej spółki. 

Polityka równowagi płci stanie się obowiązkowym elementem ładu korporacyjnego 

Walne zgromadzenie spółki będzie zobowiązane do przyjęcia polityki równowagi płci. Dokument ten powinien regulować w szczególności: 

Jeżeli zasady te zostały już prawidłowo ujęte w innych regulacjach wewnętrznych spółki, przyjmowanie odrębnego dokumentu nie będzie konieczne. Polityka równowagi płci nie powinna być jednak traktowana wyłącznie jako formalne wykonanie obowiązku ustawowego. Jej postanowienia muszą znaleźć odzwierciedlenie w rzeczywistym sposobie prowadzenia procesów nominacyjnych, dokumentowaniu ocen kandydatów oraz podejmowaniu uchwał przez właściwe organy. 

Jak zmienią się zasady wyboru członków zarządu i rady nadzorczej? 

Kryteria wyboru kandydatów będą musiały zostać określone przed rozpoczęciem procesu rekrutacyjnego lub nominacyjnego. Powinny być: 

• jasne i jednoznaczne, 

• neutralne, 

• niedyskryminacyjne, 

• oparte na obiektywnej ocenie kwalifikacji. 

Jeżeli dwoje kandydatów będzie posiadało równorzędne kwalifikacje, pierwszeństwo powinno zostać przyznane co do zasady osobie należącej do płci niedostatecznie reprezentowanej. Nie oznacza to jednak automatyzmu. Decyzja na korzyść drugiego kandydata może być uzasadniona szczególnymi okolicznościami, pod warunkiem przeprowadzenia obiektywnej i zindywidualizowanej oceny oraz odpowiedniego udokumentowania przesłanek wyboru tego kandydata. 

Dla spółek wiąże się to z koniecznością stworzenia przejrzystej ścieżki decyzyjnej, obejmującej m.in. opis stanowiska, kryteria kwalifikacyjne, arkusze oceny kandydatów, uzasadnienia rekomendacji oraz dokumentację uchwał. 

Kandydaci zyskają prawo do informacji i dochodzenia roszczeń 

Kandydat ubiegający się o stanowisko w organie spółki będzie mógł zażądać informacji dotyczących m.in.: 

• kryteriów zastosowanych w procesie wyboru, 

• wyników przeprowadzonej oceny, 

• uzasadnienia podjętej decyzji, 

• kwalifikacji osoby, która została wybrana. 

W przypadku naruszenia ustawowych zasad kandydat będzie mógł dochodzić odszkodowania lub zadośćuczynienia. Co istotne, ciężar wykazania, że proces wyboru przeprowadzono zgodnie z przepisami, będzie spoczywał na spółce. Z perspektywy zarządów i rad nadzorczych kluczowe stanie się więc nie tylko prawidłowe przeprowadzenie tego procesu, lecz również zgromadzenie dowodów potwierdzających jego transparentność, obiektywizm i niedyskryminacyjny charakter. 

Nowe obowiązki sprawozdawcze – jakie? 

Organy spółki będą co roku przygotowywać sprawozdanie obejmujące: 

Sprawozdanie będzie podlegało publikacji na stronie internetowej spółki oraz przekazaniu właściwemu organowi administracji rządowej odpowiedzialnemu za realizację zasady równego traktowania. 

Ustawa przewiduje także sporządzanie i publikowanie wykazu spółek spełniających wymagania dotyczące równowagi płci.  

Nadzór KNF i kary do 500 tys. zł 

Komisja Nadzoru Finansowego otrzyma uprawnienia do kontrolowania sposobu wykonywania nowych obowiązków. Będzie mogła m.in.: 

• żądać pisemnych i ustnych wyjaśnień, 

• uzyskiwać kopie dokumentów i innych nośników informacji, 

• wydawać zalecenia dotyczące zaprzestania naruszeń. 

Za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków dotyczących zasad wyboru kandydatów oraz sporządzania corocznych sprawozdań KNF będzie mogła nałożyć na spółkę karę pieniężną w wysokości do 500 tys. zł. 

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie? 

Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. 

Spółki będą musiały przyjąć politykę równowagi płci zasadniczo do zakończenia pierwszego walnego zgromadzenia zwołanego po wejściu ustawy w życie. Jeżeli takie zgromadzenie zakończy się w ciągu dwóch miesięcy od wejścia w życie nowych przepisów, termin na wykonanie obowiązku wyniesie cztery miesiące. Ustawa przewiduje, że pierwsze sprawozdanie dotyczące udziału poszczególnych płci w organach spółki powinno zostać przekazane do 31 października 2026 r. 

Podpisanie ustawy a kontrola Trybunału Konstytucyjnego 

Prezydent podpisał ustawę, ale jednocześnie zapowiedział skierowanie jej wybranych przepisów do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. 

Zgodnie z komunikatem Kancelarii Prezydenta regulacja realizuje konstytucyjną zasadę równości kobiet i mężczyzn oraz ma ograniczać nierówności występujące na rynku pracy. Zastrzeżenia dotyczą natomiast rozbudowanych obowiązków proceduralnych i sprawozdawczych, możliwego ograniczenia autonomii organizacyjnej spółek oraz wpływu nowych wymogów na ich konkurencyjność. 

Skierowanie podpisanej ustawy do kontroli następczej nie wstrzymuje wejścia ustawy w życie. Spółki nie powinny zatem odkładać przygotowań do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał. 

Jak spółki powinny przygotować się do nowych obowiązków? 

Przygotowania warto rozpocząć od ustalenia, czy spółka podlega ustawie oraz czy obecny skład jej organów spełnia poziom wymagany przez nowe przepisy. 

Kolejnymi krokami powinny być: 

1. audyt statutu, regulaminów i procedur nominacyjnych, 

2. analiza składu zarządu i rady nadzorczej, 

3. opracowanie albo aktualizacja polityki równowagi płci, 

4. określenie obiektywnych kryteriów oceny kandydatów, 

5. przygotowanie dokumentów umożliwiających wykazanie prawidłowości procesu wyboru, 

6. dostosowanie zasad przetwarzania i udostępniania danych kandydatów, 

7. przygotowanie procedury corocznego raportowania, 

8. przeszkolenie osób zaangażowanych w procesy nominacyjne i obsługę walnych zgromadzeń. 

Szczególnej uwagi wymaga powiązanie nowych zasad z regulacjami dotyczącymi ochrony danych osobowych, prawa pracy, zasad wynagradzania, obowiązków informacyjnych spółek publicznych oraz odpowiedzialności członków organów. 

Wsparcie TGC Corporate Lawyers 

Eksperci TGC Corporate Lawyers wspierają spółki w analizie nowych wymogów, przygotowaniu polityk równowagi płci oraz dostosowaniu dokumentów korporacyjnych. 

Pomagamy w szczególności w: 

FAQ – najczęściej zadawane pytania